Sunucusuz Mimari mi yok Mikro Hizmet Mimarisi mi?

Mikro hizmetler, uygulamaları küçük ve bağımsız olarak dağıtılabilen hizmetlere bölen bir mimari tarzı iken, sunucusuz (serverless) ise bulut sağlayıcılarının altta yatan altyapıyı yönettiği ve olay odaklı işlevler için sunucuları arka planda tuttuğu bir operasyonel modeldir.

Hızla gelişen bulut tabanlı geliştirme ortamında, mikro hizmetler ile sunucusuz gibi mimari paradigmaları anlamak artık isteğe bağlı bir konu değildir. Ölçeklenebilir, dayanıklı ve maliyet etkin uygulamalar geliştirmek için hayati önem taşır. Her iki yaklaşım da çeviklik ve verimlilik vaat eder, ancak bu hedeflere temelde farklı yollarla ulaşır ve her birinin kendine özgü avantaj ve dezavantajları vardır.

İlgili İçerik: Serverless Nedir? Sunucusuz Mimari Neden Kullanılmalıdır?

Sunucusuz Mimari Nedir?

Sunucusuz mimari, uygulamaların üçüncü taraf bir hizmet tarafından barındırıldığı ve böylece geliştiricinin sunucu yazılımı ve donanımını yönetme ihtiyacını ortadan kaldıran bir yazılım tasarım modelidir.

Adından farklı olarak, sunucusuz bilgi işlem aslında sunucuları içerir. Ancak bu sunucuları ve kaynaklarını yönetme sorumluluğu geliştiriciye değil, bulut sağlayıcısına aittir.

Sunucusuz mimarilerde, geliştiriciler uygulama kodlarını işlevler olarak yazar ve bunları sunucusuz sağlayıcılara yükler. Bu sağlayıcılar daha sonra sunucuların tahsisini ve hazırlığını dinamik olarak yönetir.

Sunucusuz Mimari Nasıl Çalışır?

Aşağıda, sunucusuz mimarinin nasıl çalıştığını adım adım inceleyebilirsiniz:

• Kullanıcı Kimlik Doğrulaması: Bu, kullanıcının sisteme erişebilmesi için kimliğinin doğrulandığı başlangıç noktasıdır. Kullanıcı kimlik bilgilerinin geçerli olduğundan emin olmak için kontrol sağlanır.
• Statik web içeriğine erişim/Web sitesi barındırma: Kimliği doğrulandıktan sonra, kullanıcı bulutta barındırılan statik web içeriğine erişebilir. Bu genellikle kullanıcının tarayıcısına sunulan HTML, CSS ve JavaScript dosyalarını içerir.
• API Ağ Geçidi: API Ağ Geçidi, istemci tarafından gelen tüm istekler için bir giriş kapısı görevi görür. API çağrılarını uygun arka uç hizmetlerine yönlendirir ve ayrıca güvenlik, izleme ve trafik yönetimi gibi diğer konuları da yönetebilir.
• İş mantığını gerçekleştirmek için sunucusuz ortama API çağrılarını tetikleme: Bir API çağrısı alındığında, sunucusuz işlevlerin (iş mantığı) çalışmasını tetikler. İstek işleme kodunun yürütüldüğü yer burasıdır. Bu, CRUD işlemleri, hesaplamalar veya diğer hizmetlerle etkileşimleri içerebilir.
• Arka Uç Mantığı: İş mantığı, genellikle mikro hizmetler olarak tasarlanan arka uç hizmetleri tarafından yönetilir. Bunlar, belirli iş işlevlerini yerine getiren küçük, bağımsız hizmetlerdir.
• Veri Tabanı (DB): Veri tabanı, verilerin depolandığı ve geri getirildiği yerdir. Sunucusuz bir mimaride, veri tabanı genellikle bulut sağlayıcısı tarafından yönetilir. Ölçeklenebilir ve tam olarak yönetilen bir yapıya sahiptir.

Sunucusuz Mimarinin Avantajları Nelerdir?

Yazılım tasarımına yönelik modern bir yaklaşım olan sunucusuz mimari, birçok önemli avantaj sunar. Bu model, geliştiricilerin altta yatan altyapıyı yönetmek zorunda kalmadan uygulamalar oluşturup çalıştırmasına olanak tanır.

Başlıca avantajları aşağıdakileri içerir:

Maliyet Verimliliği

Sunucusuz bilgi işlemde, yalnızca kullandığınız kaynaklar için ödeme yaparsınız. Atıl durumda olan sunucu kapasitesi için ödeme yapmanız gerekmez.

Ölçeklenebilirlik

Sunucusuz mimariler, uygulamanın ihtiyaçlarına göre otomatik olarak ölçeklenebilir. Bir işlev için gelen istek sayısı arttıkça, sunucusuz platform yükü karşılamak için otomatik olarak daha fazla kaynak ayırır.

Azaltılmış Operasyonel Maliyet

Geliştiricilerin sunucuları yönetmesine veya altyapı konusunda endişelenmesine gerek yoktur. Bu, onların kod yazmaya ve uygulama özelliklerini geliştirmeye daha fazla odaklanmasını sağlar.

Daha Hızlı Pazara Sunum Süresi

Altyapıyı yönetme gereği olmadan, geliştirme döngüleri daha kısa olabilir ve bu da uygulamaların veya güncellemelerin daha hızlı dağıtılmasına yol açar.

Esneklik ve Çeviklik

Sunucusuz mimariler, yeni hizmetleri kurmanın maliyeti ve çabası minimum düzeyde olduğundan, yeni fikirler ve yenilikler denemeyi kolaylaştırır.

Geliştirilmiş Güvenilirlik

Bulut sağlayıcıları, yüksek kullanılabilirlik ve felaket kurtarma sağlar, böylece kesinti riskini azaltır.

Sunucusuz mimari, kaynakların verimli bir şekilde kullanılmasını ve maliyet tasarrufu sağlaması nedeniyle özellikle değişken veya öngörülemez trafik hacmine sahip uygulamalar için avantajlıdır. Bununla birlikte, sunucusuz mimarinin herkese uyan tek bir çözüm olmadığı ve her tür uygulama için uygun olmayabileceği unutulmamalıdır.

Mikro Hizmet Mimarisi Nedir?

Mikro hizmet mimarisi, yazılım sistemlerini, birbiriyle düşük bağımlılığa sahip servisler topluluğu halinde inşa eden bir geliştirme yaklaşımıdır.

Mikro hizmet mimarisinde her hizmet bağımsızdır ve tek bir iş işlevini yerine getirir. Bu hizmetler küçüktür, bağımsız olarak dağıtılabilir ve ölçeklenebilir. Hizmetler, genellikle HTTP/REST veya mesaj kuyrukları gibi hafif mekanizmalar kullanarak, iyi tanımlanmış API’ler ve protokoller aracılığıyla birbirleriyle iletişim kurar.

Bu yaklaşım, bir uygulamanın tüm bileşenlerinin sıkı bir şekilde entegre edildiği ve tek bir birim olarak dağıtıldığı geleneksel monolitik mimariye zıttır.

Mikro Hizmet Mimarisi Nasıl Çalışır?

Mikro hizmet mimarisi, yazılımı daha küçük ve bağımsız hizmetlerden oluşan bir kümeye bölerek yapılandıran bir geliştirme yöntemidir. Bu mimaride her hizmet (mikro hizmet), ayrı bir varlık olarak çalışır ve uygulama bütünlüğü içerisinde belirli bir işlevi yerine getirir.

Merkezi Hizmet

Mimarinin merkezinde, istekler için ana giriş noktası görevi gören bir hizmet yer alır. Gelen istekleri alır ve isteğin niteliğine göre bunları uygun mikro hizmete yönlendirir.

Mikro Hizmetler (MS)

Merkezi hizmeti çevreleyen, her biri bir dişli olarak gösterilen çeşitli mikro hizmetler bulunmaktadır. Bu mikro hizmetler:

• Kullanıcı hesaplarını yönetmek, ürün kataloglarını yönetmek, siparişleri işlemek gibi bir veya birkaç işlevi iyi bir şekilde yerine getirmek üzere tasarlanmıştır.
• Birbirinden bağımsız olarak geliştirilir, dağıtılır ve ölçeklendirilir.
• API’ler (Uygulama Programlama Arayüzleri) aracılığıyla birbirleriyle iletişim kurabilir.

Veri Tabanları (DB)

Her mikro hizmetin kendi veri tabanı bulunur. Bu da hizmetlerin gevşek bir şekilde birbirine bağlı olmasını sağlar. Hizmetler verilerini bağımsız olarak yönetir. Bu da esneklik, ölçeklenebilirlik ve dayanıklılık sağlar.

Mikro hizmet mimarisi, SOA ilkelerine uygun, bağımsız, bakımı kolay ve ölçeklenebilir hizmetler sunar. Hizmetler ayrı ayrı geliştirilir ve devreye alınır. Bu süreçte CI/CD dahil olmak üzere yaşam döngüsü yönetimi için DevOps’tan yararlanılır.

Bu modüler yaklaşım, tek bir hizmetteki sorunların tüm sistemi tehlikeye atmamasını sağlar, böylece hedef odaklı ölçeklendirme ve hızlı güncellemeler mümkün olur ve geliştirme ile devreye alma süreçleri hızlanır.

Mikro Hizmet Mimarisinin Avantajları Nelerdir?

Yazılım geliştirmeye yönelik modern bir yaklaşım olan mikro hizmet mimarisi, birçok önemli avantaj sunar. Bu yöntem, büyük bir uygulamayı her biri belirli bir işlevden sorumlu olan daha küçük, bağımsız hizmetlere böler.

Başlıca avantajları aşağıdakileri içerir:

Artan Çeviklik

Ekipler farklı hizmetler üzerinde bağımsız olarak çalışabildiğinden, mikro hizmetler daha hızlı geliştirme ve dağıtım döngüleri sağlar.

Ölçeklenebilirlik

Her hizmet bağımsız olarak ölçeklenebilir, bu da kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlar. Bu, farklı talep seviyeleriyle karşılaşan uygulama bölümleri için özellikle faydalıdır.

Dayanıklılık

Tek bir mikro hizmetin arızalanması, tüm uygulamanın çökmesine neden olmaz. Bu da genel sistemin güvenilirliğini ve çalışma süresini artırır.

Teknoloji Yığını Esnekliği

Farklı mikro hizmetler, özel ihtiyaçlarına en uygun olanlara bağlı olarak farklı programlama dillerinde yazılabilir ve farklı veri depolama teknolojileri ve araçları kullanabilir.

Daha Kolay Bakım ve Güncelleme

Daha küçük kod tabanları ve hizmet modülleri anlaşılması, geliştirilmesi ve bakımı daha kolaydır. Bu, daha hızlı güncellemeler ve hata düzeltmelerine de olanak tanır.

Geliştirilmiş Ölçeklenebilirlik ve Performans

Hizmetler birden fazla sunucuya veya hatta birden fazla veri merkezine dağıtılabilir, bu da uygulamanın performansını ve ölçeklenebilirliğini artırır.

İş İhtiyaçlarıyla Daha İyi Uyum

Mikro hizmetler, iş yetkinlikleri etrafında düzenlenebilir ve bu da daha sezgisel ve etkili geliştirme yapılarının oluşmasını sağlar.

Mikro hizmet mimarisi önemli avantajlar sunarken, dağıtık bir sistemi yönetmedeki artan karmaşıklık, sağlam bir ağ altyapısı ihtiyacı ve olası veri tutarlılığı ve bütünlüğü sorunları gibi kendine özgü zorlukları da beraberinde getirir.

Bu mimari, ölçeklenebilirlik ve esnekliğin sağladığı avantajların, birden fazla hizmeti yönetmenin getirdiği ek yükten daha ağır bastığı büyük ve karmaşık uygulamalar için en uygun seçenektir.

Mikro Hizmetler vs Sunucusuz Mimari

Her ikisi de modülerliği ve ölçeklenebilirliği desteklese de, temel farkları kapsamları ve çalışma modellerinde yatmaktadır. Aşağıdaki tabloda bu farklılıklara genel bir bakış sunulmaktadır:

Belirli bir proje için hangi mimariyi benimseneceğine karar verirken bu farkları anlamanız çok önemlidir. Sunucusuz mimari, küçük, bağımsız ve olay odaklı görevleri yerine getirmedeki sadeliği ve maliyet etkinliği nedeniyle sıklıkla tercih edilmektedir.

Buna karşılık, mikro hizmet mimarisi genellikle daha fazla altyapı kontrolü ve kalıcı durum yönetimi gerektiren daha karmaşık uygulamalar için tercih edilmektedir.

Sunucusuz ve Mikro Hizmet Mimarisinin Benzerlikleri

Sunucusuz ve mikro hizmet mimarileri, yaklaşım ve uygulama açısından farklı olsalar da, modern yazılım geliştirmede popüler seçenekler olmalarını sağlayan birkaç temel benzerlik paylaşmaktadır. Bu benzerlikleri anlamak, her bir mimarinin hangi yönlerinin belirli bir projeye fayda sağlayabileceğini belirlemeye yardımcı olabilir.

Sunucusuz ve mikro hizmet mimarileri arasındaki başlıca benzerlikler aşağıdakileri içermektedir:

Modülerlik

Sunucusuz ve mikro hizmet mimarileri, uygulamaların daha küçük ve yönetilebilir birimlere bölünmesini savunur. Mikro hizmetlerde bu birimler, her biri belirli bir iş fonksiyonunu yerine getiren hizmetlerdir.

Öte yandan, sunucusuz mimari uygulamayı tek tek işlevlere ayırır. Bu modüler yaklaşım, güncellemeleri, bakımı ve yeni özelliklerin eklenmesini basitleştirir.

Ölçeklenebilirlik

Ölçeklenebilirlik, hem sunucusuz mimari hem de mikro hizmetlerin en belirgin özelliklerinden biridir. Bu mimariler, uygulamaların tek tek işlevler veya hizmetler düzeyinde ölçeklendirme yaparak değişken iş yüklerini verimli bir şekilde yönetmesini sağlar. Bu ayrıntılı ölçeklenebilirlik, özellikle dalgalı veya öngörülemez trafik yaşayan uygulamalar için faydalıdır ve kaynakların en verimli şekilde kullanılmasını garanti eder.

Temel İş Mantığına Odaklanma

Her iki mimari de geliştiricilerin öncelikle uygulamanın temel iş mantığına odaklanmasına olanak tanır. Sunucusuz mimari bunu altyapı yönetimini bulut sağlayıcılara devrederek başarırken, Mikro Hizmetler geliştiricilerin belirli iş işlevlerini uygulayan ayrı hizmetler geliştirmeye odaklanmasını sağlar.

Geliştirilmiş Kaynak Kullanımı

Sunucusuz ve mikro hizmet mimarileri, kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlar. Sunucusuz mimari, kullandıkça öde modeli ile verimlilik sağlar ve yalnızca kullandığınız kadar ödeme yapmanızı garanti eder. Mikro hizmetler ise her hizmetin kendi özel ihtiyaçlarına göre ölçeklendirilmesine izin vererek kaynak kullanımını optimize eder.

Dil ve Teknoloji Bağımsızlığı

Sunucusuz işlevler ve mikro hizmetler, çeşitli programlama dillerinin ve teknolojilerin kullanılmasını destekler. Bu esneklik, geliştirme ekiplerinin her bir işlev veya hizmet için en uygun teknoloji yığınını seçmesine olanak tanıyarak performansı ve geliştirici verimliliğini optimize eder.

Sürekli Entegrasyon/Sürekli Dağıtım (CI/CD) Süreçlerini Kolaylaştırma

Sunucusuz işlevlerin ve mikro hizmetlerin küçük ve bağımsız yapısı, CI/CD metodolojileri ile mükemmel bir uyum içindedir. Bu yapılar, değişiklikleri belirli işlevler veya hizmetlerle sınırlayarak daha sık ve daha güvenli dağıtımlar sağlar ve sistem genelinde kesintiler yaşanma riskini azaltır.

Gelişmiş Dayanıklılık

Sunucusuz ve mikro hizmet mimarileri, gelişmiş sistem dayanıklılığı sunar. Mikro hizmet kurulumunda, bir hizmetin arızalanması genellikle tüm uygulamayı tehlikeye atmaz. Benzer şekilde, sunucusuz bir mimaride, bir işlev arızalanırsa, bu durum uygulamanın geri kalanını etkilemez ve genel sistem istikrarını artırır.

Olay Odaklı

Her iki mimari de genellikle, belirli eylemlerin veya koşulların işlevlerin (sunucusuz mimaride) veya hizmetlerin (mikro hizmetlerde) yürütülmesini tetiklediği olay odaklı bir model kullanır. Bu verimli yaklaşım, kaynakların yalnızca gerçek zamanlı olaylara yanıt olarak gerekli olduğunda tüketilmesini sağlar.

Bu genişletilmiş noktalar, sunucusuz ve mikro hizmet mimarileri arasındaki ortak noktaların daha ayrıntılı bir şekilde anlaşılmasını sağlar ve bunların faydalarını ve özellikle etkili olabilecekleri senaryoları vurgular.

Sunucusuz (Serverless) ile Mikro Hizmetler (Microservices) karşılaştırıldığında, modern uygulama geliştirme alanında güçlü bir kombinasyonla karşı karşıya olduğumuzu görüyoruz.

Bir uygulamayı küçük, kendi kendine yeten parçalara ayıran mikro hizmetler, karmaşık arka plan teknolojisini yöneten sunucusuz bilgi işlem ile mükemmel bir uyum sergiler. Bu iş birliği, işletmelerin kaynakları daha verimli kullanmasına, maliyetleri düşürmesine ve geliştirme sürecini hızlandırmasına olanak tanıyor. Bu yaklaşım, özellikle artan kullanıcı sayısına ve değişikliklere hızla uyum sağlamak, işletmelerin yenilikçi ve güncel kalmasını sağlamak açısından son derece etkilidir.

Ancak, olay yönetimi, iletişim ve güvenliği ustaca kullanabilmek, Sunucusuz ve mikro hizmetlerin tüm avantajlarından yararlanmanın anahtarıdır. Bu ikili, daha fazla verimlilik, uyarlanabilirlik ve daha hızlı geliştirme sağlayarak yazılım sektöründe devrim yaratmaktadır.

En Çok Sorulan Sorular

1. Sunucusuz (Serverless) ve Mikro Hizmet (Microservice) mimarileri arasındaki temel fark nedir?

Temel fark, altyapıyı yönetme biçimlerinde yatmaktadır. Sunucusuz mimari, altyapı yönetimini bulut sağlayıcısına devrederken, Mikro Hizmetler daha küçük ve bağımsız hizmetlerin aktif bir şekilde yönetilmesini gerektirir.

2. Ne zaman Mikro Hizmetler yerine Sunucusuz mimariyi tercih etmeliyim?

Özellikle değişken iş yüklerini maliyet etkin bir şekilde ve minimum altyapı yönetimi ile yönetirken, olay odaklı, kısa süreli görevler için sunucusuz mimariyi tercih edebilirsiniz.

3. Mikro hizmetler, bir tür sunucusuz mimari olarak kabul edilebilir mi?

Hayır, mikro hizmetler bir tür sunucusuz mimari değildir. Sunucusuz bir çerçeve içinde dağıtılabilseler de, tasarım ve işleyiş açısından temelde farklıdır.

4. Sunucusuz ve mikro hizmetler ölçeklenebilirliği nasıl yönetir?

Sunucusuz, işlev yürütmeyi otomatik olarak ölçeklendirirken, mikro hizmetler hizmet düzeyinde ölçeklenir ve genellikle manuel kurulum ve düzenleme gerektirir.

5. Sunucusuz ile mikro hizmetleri kullanmanın maliyet açısından etkileri nelerdir?

Sunucusuz mimari genellikle kullanım başına ödeme modelini izler ve ara sıra ortaya çıkan iş yükleri için potansiyel olarak daha uygun maliyetlidir; mikro hizmetler ise sürekli kaynak tahsisi nedeniyle maliyetlere yol açabilir.

6. Sunucusuz mimari ile mikro hizmetleri birlikte kullanmak mümkün mü?

Evet, aynı uygulamanın farklı bileşenleri için her iki mimarinin güçlü yönlerinden yararlanarak hibrit bir yaklaşım kullanmak mümkündür ve bazen faydalı olabilir.

7. Mikro hizmetler hangi tür projeler için en uygunudur?

Sağlam, uzun süreli işlemler ve kalıcı veri yönetimi gerektiren büyük ölçekli, karmaşık uygulamalar mikro hizmetler için oldukça uygundur.

8. Sunucusuz mimariye veya mikro hizmetlere özgü herhangi bir güvenlik endişesi var mı?

Her iki mimarinin de kendine özgü güvenlik hususları vardır: Sunucusuz mimari, üçüncü taraf sağlayıcıya güvenmeyi gerektirirken, mikro hizmetler birbiriyle iletişim halinde olan birden fazla hizmetin güvenliğini sağlamayı gerektirir.

9. Sunucusuz mimari ve Mikro Hizmetler, geliştirme ve dağıtım hızını nasıl etkiler?

Sunucusuz mimari, sadeliği sayesinde geliştirme ve dağıtımı hızlandırabilirken, mikro hizmetler daha fazla kontrol sunar ancak dağıtımı daha karmaşık ve zaman alıcı olabilir.

10. Monolitik bir mimariden Serverless veya Mikro Hizmetlere geçiş yapabilir miyim?

Evet, geçiş mümkündür, ancak dikkatli bir planlama ve genellikle kademeli bir geçiş gerektirir. Özellikle mevcut uygulamaları bu daha modüler mimarilere uyarlarken.