{"id":3540,"date":"2025-02-10T20:30:59","date_gmt":"2025-02-10T20:30:59","guid":{"rendered":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/?p=3540"},"modified":"2025-02-11T09:03:26","modified_gmt":"2025-02-11T09:03:26","slug":"javascript-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/","title":{"rendered":"JavaScript (JS) Nedir?"},"content":{"rendered":"<p>Web sitesi i\u00e7eriklerini etkile\u015fimli bir hale getiren JavaScript, programlama d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en pop\u00fcler programlama dilidir. Bu y\u00fczden internetteki 1,6 milyardan fazla web sitesinin %95&#8217;i JavaScript kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Peki JavaScript tam olarak nedir?<\/p>\n<h2 id=\"javascript-nedir\"><strong>JavaScript Nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>En pop\u00fcler programlama dillerinden biri olan JavaScript, geli\u015ftiriciler taraf\u0131ndan etkile\u015fimli web sayfalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu dil sunucu taraf\u0131 programlama, mobil uygulamalar, oyunlar ve masa\u00fcst\u00fc uygulamalar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bu nedenle JavaScript\u2019in \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir dil oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n<p>JS, geli\u015ftiricilerin web sayfalar\u0131na oyunlar, animasyonlar, form i\u015fleme, ger\u00e7ek zamanl\u0131 veri do\u011frulama ve hatta i\u00e7erik y\u00f6netim sistemleri (CMS), e-ticaret ve sosyal a\u011flar gibi karma\u015f\u0131k web uygulamalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gibi etkile\u015fimli \u00f6\u011feler eklemesini sa\u011flar.<\/p>\n<p>JavaScript programlama dilini bu kadar pop\u00fcler yapan \u00f6zellikler nelerdir?<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00c7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck:<\/strong>\u00a0JS \u00f6n u\u00e7, arka u\u00e7, mobil ve masa\u00fcst\u00fc uygulamalar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li><strong>Geni\u015f topluluk ve ekosistem:\u00a0<\/strong>\u00c7ok say\u0131da mevcut k\u00fct\u00fcphane, \u00e7er\u00e7eve ve ara\u00e7 sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Esneklik ve dinamizm:\u00a0<\/strong>Bu dil, web sayfalar\u0131na etkile\u015fimli \u00f6\u011feler ve dinamik i\u00e7erik eklenmesine olanak tan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Uyumluluk:\u00a0<\/strong>JavaScript, ek yaz\u0131l\u0131m y\u00fcklemeye gerek kalmadan t\u00fcm modern web taray\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan desteklenir.<\/li>\n<li><strong>\u00d6\u011frenme kolayl\u0131\u011f\u0131:\u00a0<\/strong>G\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7 olmas\u0131na ra\u011fmen temelleri yeni ba\u015flayan geli\u015ftiricilerin kavrayabilece\u011fi kadar basittir.<\/li>\n<li><strong>Yenilik\u00e7ilik:\u00a0<\/strong>ECMAScript standartlar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli geli\u015fimi sayesinde, JS geli\u015fmeye devam ederek geli\u015ftirme i\u00e7in yeni ve geli\u015fmi\u015f yetenekler sunar.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"javascript-ne-icin-kullanilir\"><strong>JavaScript Ne i\u00e7in Kullan\u0131l\u0131r?<\/strong><\/h2>\n<p>JavaScript, geli\u015ftirme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek dinamik ve etkile\u015fimli web siteleri olu\u015fturmak i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir ara\u00e7t\u0131r. Web sayfalar\u0131na etkile\u015fim, animasyonlar ve istemci taraf\u0131 veri i\u015fleme mant\u0131\u011f\u0131 ekleyerek kullan\u0131c\u0131 deneyimini geli\u015ftirmeyi ama\u00e7lar.<\/p>\n<p>Daha basit bir ifadeyle, web sayfalar\u0131n\u0131n daha hareketli hale gelmesini sa\u011flar. Bu dil, oyunlar, veri g\u00f6rselle\u015ftirme, etkile\u015fimli formlar ve sayfa yeniden y\u00fcklenmeden dinamik i\u00e7erik de\u011fi\u015fiklikleri gibi karma\u015f\u0131k i\u015flevlerin uygulanmas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n<p>JS ile basit fonksiyonlardan karma\u015f\u0131k web uygulamalar\u0131na kadar geli\u015ftirme alan\u0131ndaki hemen her fikir hayata ge\u00e7irilebilir.<\/p>\n<ul>\n<li>Dinamik ve etkile\u015fimli web sayfalar\u0131 olu\u015fturma.<\/li>\n<li>Sorunsuz ve h\u0131zl\u0131 kullan\u0131c\u0131 deneyimi i\u00e7in tek sayfal\u0131k uygulamalar (SPA&#8217;lar) geli\u015ftirmek.<\/li>\n<li>Node.js kullanarak sunucu uygulamalar\u0131 olu\u015fturma.<\/li>\n<li>React Native veya di\u011fer JavaScript \u00e7er\u00e7eveleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla platformlar aras\u0131 mobil uygulamalar geli\u015ftirme.<\/li>\n<li>Electron ile Windows, macOS ve Linux i\u00e7in masa\u00fcst\u00fc uygulamalar\u0131 olu\u015fturma.<\/li>\n<li>Web sayfalar\u0131nda karma\u015f\u0131k animasyonlar ve g\u00f6rsel efektler uygulama.<\/li>\n<li>Taray\u0131c\u0131 tabanl\u0131 oyunlar geli\u015ftirme.<\/li>\n<li>Sayfa yeniden y\u00fcklenmeden veri y\u00fckleme i\u00e7in e\u015fzamans\u0131z sunucu istekleri olu\u015fturma ve y\u00f6netme.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"javascriptin-istemci-tarafinda-kullanimi\"><strong>JavaScript&#8217;in \u0130stemci taraf\u0131nda Kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li>Javascript \u00e7o\u011funlukla istemci taraf\u0131 komut dosyas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. (Kod istemcinin taray\u0131c\u0131s\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r)<\/li>\n<li>Web sayfas\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fcn\u00fc (taray\u0131c\u0131 ve DOM) de\u011fi\u015ftirmek ve sayfalar\u0131 etkile\u015fimli hale getirmek i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li>\u00c7erezler, oturumlar gibi istemci taraf\u0131 i\u015flemlerle ilgilenir.<\/li>\n<li>Web taray\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n depolanmas\u0131, yani yerel ve oturum depolamas\u0131 ile ilgilenir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00d6rnek<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Kullan\u0131c\u0131 bir web sitesi i\u00e7in bir kez koyu tema se\u00e7erse, kullan\u0131c\u0131 sayfay\u0131 tekrar ziyaret etti\u011finde web sitesi her zaman koyu temada olur, bunun nedeni kullan\u0131c\u0131n\u0131n tercihinin Javascript taraf\u0131ndan yerel depolamada saklanmas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Kullan\u0131c\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerdeki zamana ba\u011fl\u0131 olarak web sitesinin temas\u0131 de\u011fi\u015fir veya fare eylemleri, form giri\u015fi vb. gibi herhangi bir kullan\u0131c\u0131 olay\u0131na yan\u0131t verir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"javascriptin-sunucu-tarafinda-kullanimi\"><strong>JavaScript&#8217;in Sunucu Taraf\u0131nda Kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li>Javascript sunucu taraf\u0131 geli\u015ftirme i\u00e7in de kullan\u0131labilir. Bu Node.js sayesinde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/li>\n<li>Node.js, sunucu taraf\u0131 uygulamalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in JavaScript kullanmam\u0131z\u0131 sa\u011flayan bir uygulama \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 ortam\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Veri taban\u0131 sorgular\u0131, a\u011f istekleri, sunucudaki dosyalar\u0131 okuma\/yazma, web sunucular\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma, di\u011fer sunucularla etkile\u015fim kurma, sunucuya g\u00f6nderilen verileri i\u015fleme vb. gibi i\u015flemleri yapabilir.<\/li>\n<li>Sunucu taraf\u0131 komut dosyas\u0131, web sayfas\u0131nda dinamik i\u00e7eri\u011fin g\u00f6sterilmesinden sorumludur.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"javascript-nasil-calisir\"><strong>JavaScript Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/h2>\n<p>Farkl\u0131 taray\u0131c\u0131lar JavaScript kodlar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in farkl\u0131 motorlar kullan\u0131r, bunlardan baz\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekildedir:<\/p>\n<ul>\n<li>Opera ve Chrome taray\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in V8 motoru<\/li>\n<li>Firefox i\u00e7in SpiderMonkey motoru<\/li>\n<li>Safari taray\u0131c\u0131s\u0131 i\u00e7in Nitro ve SquirrelFish motorlar\u0131<\/li>\n<li>Internet Explorer&#8217;\u0131n farkl\u0131 s\u00fcr\u00fcmleri i\u00e7in Trident ve Chakra motorlar\u0131<\/li>\n<li>Edge taray\u0131c\u0131 i\u00e7in ChakraCore motoru<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu motorlar \u00f6nce JavaScript kodlar\u0131n\u0131 \u00e7evirir. Daha sonra kodlar\u0131 makine diline derleyerek \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar. Fakat bu, JavaScript dilinin yaln\u0131zca web taray\u0131c\u0131lar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Bu programlama dili, JavaScript sanal makinesi kullan\u0131larak neredeyse t\u00fcm platformlarda uygulanabilir.<\/p>\n<p><strong>JavaScript K\u00fct\u00fcphaneleri Nedir?<\/strong><\/p>\n<p>JavaScript k\u00fct\u00fcphaneleri, g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015flevlere sahip uygulamalar olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan i\u015flevlerden olu\u015fur. Bir k\u00fct\u00fcphane, dile ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7e\u015fitli i\u015flevlere, nesnelere ve y\u00f6ntemlere sahiptir. B\u00f6ylece uygulaman\u0131z bu i\u015flevselli\u011fe eri\u015fim sa\u011flayan bir k\u00fct\u00fcphaneye ba\u011flanabilir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki listede karma\u015f\u0131k g\u00f6revleri kolayca ger\u00e7ekle\u015ftirmenize yard\u0131mc\u0131 olan en pop\u00fcler JavaScript k\u00fct\u00fcphanelerinden baz\u0131lar\u0131 bulabilirsiniz:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>jQuery:<\/strong>\u00a0Document Object Model manip\u00fclasyonu i\u00e7in kullan\u0131lan bir k\u00fct\u00fcphanedir. DOM, bir web sayfas\u0131ndaki t\u00fcm \u00f6\u011feleri temsil eden a\u011fa\u00e7 benzeri bir yap\u0131d\u0131r. Animasyonlar olu\u015fturmak, olaylar\u0131 i\u015flemek ve daha pek \u00e7ok \u015fey i\u00e7in en \u00e7ok tercih edilen k\u00fct\u00fcphanelerden biridir. jQuery&#8217;nin amac\u0131 geni\u015fletilebilirlik, basitlik ve kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Ayr\u0131ca, t\u00fcm \u00e7apraz taray\u0131c\u0131 uyumsuzluklar\u0131 ile ilgilenir ve HTML ile JavaScript&#8217;in ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik eder.<\/li>\n<li><strong>D3.js:\u00a0<\/strong>D3.js verileri g\u00f6rselle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Belgeleri i\u00e7eri\u011fe g\u00f6re manip\u00fcle eder ve ayr\u0131ca HTML, SVG ve CSS kullanarak verileri hayata ge\u00e7irmenize yard\u0131mc\u0131 olur. Bu k\u00fct\u00fcphane yard\u0131m\u0131yla HTML tablolar\u0131 veya etkile\u015fimli SVG grafikleri olu\u015fturabilirsiniz. Bu k\u00fct\u00fcphane, jQuery&#8217;ye benzer se\u00e7iciler kullanan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir API&#8217;ye sahiptir. DOM&#8217;da bir \u00f6\u011fe se\u00e7tikten sonra, her t\u00fcrl\u00fc ge\u00e7i\u015fi ve manip\u00fclasyonu yapabilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>QUnit:<\/strong>\u00a0Karma\u015f\u0131k uygulamalar\u0131n manuel olarak test edilmesi olduk\u00e7a zahmetli ve zaman al\u0131c\u0131d\u0131r. Bu nedenle QUnit, herhangi bir JavaScript kodunu test etmek i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015ftir. Web taray\u0131c\u0131lar\u0131nda istemci taraf\u0131 ortamlar\u0131 ve sunucu taraf\u0131n\u0131 destekler. B\u00fcy\u00fck bir topluluk deste\u011fine ve k\u0131sa bir \u00f6\u011frenme e\u011frisine sahip kapsaml\u0131 bir k\u00fct\u00fcphanedir.<\/li>\n<li><strong>Parsley:<\/strong>\u00a0Bir sonraki projeniz formlar i\u00e7eriyorsa, Parsley arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z k\u00fct\u00fcphanedir. Bu JavaScript k\u00fct\u00fcphanesi form do\u011frulama \u00fczerine odaklan\u0131r ve kullan\u0131c\u0131 dostudur. Ayr\u0131ca form alanlar\u0131n\u0131n verilerini g\u00f6nderilene kadar tutan JavaScript k\u00fct\u00fcphanesi Garlic ile de harika bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Parsley, herhangi bir yarat\u0131c\u0131 web sitesi olu\u015fturmak i\u00e7in en iyi se\u00e7eneklerden biridir. Ayr\u0131ca di\u011fer t\u00fcm JavaScript k\u00fct\u00fcphanelerinden daha fazla form do\u011frulama tekni\u011fi sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>jQuery UI:<\/strong>\u00a0jQuery UI, jQuery i\u00e7in bir\u00e7ok eklentiden sadece biridir. jQuery UI, jQuery&#8217;yi dahil ettikten sonra uygulaman\u0131za temel grafik \u00f6\u011feleri eklemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. JQuery UI t\u00fcm taray\u0131c\u0131larla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bu nedenle kullan\u0131c\u0131lar\u0131n uygulaman\u0131n beklendi\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/li>\n<li><strong>Glimmer:<\/strong>\u00a0Glimmer.js, Ember ekibi taraf\u0131ndan Ember.js&#8217;den daha k\u00fc\u00e7\u00fck ve hafif bir k\u00fct\u00fcphane arayan geli\u015ftiriciler i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015ftir. UI bile\u015fenleri ve DOM olu\u015fturma konusunda yard\u0131mc\u0131 olur. Ayr\u0131ca, bu k\u00fct\u00fcphane Ember CLI kullan\u0131larak olu\u015fturulmu\u015ftur ve Git, Node.js, npm ve Yarn kullan\u0131r. Bile\u015fenler ve yard\u0131mc\u0131lar olu\u015fturmak, proje d\u00fczenlerine yard\u0131mc\u0131 olmak ve s\u00fcrecinizi kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir ara\u00e7 ar\u0131yorsan\u0131z, Glimmer sizin i\u00e7in ideal se\u00e7im olabilir.<\/li>\n<li><strong>Anime.js:\u00a0<\/strong>Anime.js, sitenize biraz hareket katman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olan esnek bir JavaScript k\u00fct\u00fcphanesidir. CSS, Individual Transforms, SVG, DOM nitelikleri ve JavaScript Nesneleriyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bu da onu neredeyse her proje i\u00e7in son derece \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve m\u00fckemmel hale getirir.<\/li>\n<li><strong>Bideo.js:\u00a0<\/strong>Bideo.js, site arka planlar\u0131n\u0131 g\u00fczelle\u015ftirmek i\u00e7in tam ekran videolar olu\u015fturman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olan bir JavaScript k\u00fct\u00fcphanesidir. Ayr\u0131ca bu k\u00fct\u00fcphane bir video arka plan\u0131 ekleme g\u00f6revinizi \u00e7ok kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve her ekran boyutunda iyi g\u00f6r\u00fcnerek d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7eklenir. Bu nedenle, web uygulamalar\u0131n\u0131z i\u00e7in videolarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsan\u0131z bu k\u00fct\u00fcphane m\u00fckemmel bir se\u00e7imdir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"javascript-cerceveleri-nedir\"><strong>JavaScript \u00c7er\u00e7eveleri Nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>JavaScript \u00e7er\u00e7evesi, geli\u015ftiricilerin bir web uygulamas\u0131yla ilgili yayg\u0131n programlama g\u00f6revlerini h\u0131zl\u0131 ve kolay bir \u015fekilde tamamlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in \u00f6nceden yaz\u0131lm\u0131\u015f kod sa\u011flayan bir yaz\u0131l\u0131m k\u00fct\u00fcphanesidir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7er\u00e7eve, belirli bir dizi sorunu \u00e7\u00f6zen bir ara\u00e7lar ve teknolojiler koleksiyonu i\u00e7erir. Birlikte kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda geli\u015ftirme s\u00fcrecini daha kolay ve h\u0131zl\u0131 hale getirirler. \u00c7o\u011fu framework, programlama dilleri, y\u00f6ntemler ve kodu y\u00f6netmek i\u00e7in ara\u00e7lar, veri tabanlar\u0131na ba\u011flanmak i\u00e7in k\u00fct\u00fcphaneler, uygulaman\u0131z\u0131 test etmek i\u00e7in test k\u00fct\u00fcphaneleri ve daha fazlas\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar i\u00e7erir.<\/p>\n<h3 id=\"en-iyi-javascript-cerceveleri\"><strong>En \u0130yi JavaScript \u00c7er\u00e7eveleri<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><strong>React:<\/strong>\u00a0Kullan\u0131c\u0131 aray\u00fczleri olu\u015fturmaya y\u00f6nelik bir JavaScript k\u00fct\u00fcphanesidir. Uygulaman\u0131n gereksinimlerine ba\u011fl\u0131 olarak geni\u015fletilebilen, de\u011fi\u015ftirilebilen veya daralt\u0131labilen yeniden kullan\u0131labilir UI bile\u015fenleri olu\u015fturman\u0131za olanak tan\u0131r. Bu da geli\u015ftiricilerin bak\u0131m\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklendirmesi daha kolay uygulamalar olu\u015fturmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Meta, Meta taraf\u0131ndan olu\u015fturulan a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir JavaScript k\u00fct\u00fcphanesi olan React, son y\u0131llarda geli\u015ftiriciler aras\u0131nda \u00e7ok pop\u00fclerlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Angular:\u00a0<\/strong>Y\u00fcksek performansl\u0131 web uygulamalar\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir JavaScript \u00e7er\u00e7evesidir. Bu Javascript \u00e7er\u00e7evesi Google taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015ftir ve d\u00fcnyadaki en pop\u00fcler \u00e7er\u00e7evelerden biridir. T\u00fcm JavaScript uygulamalar\u0131n\u0131n %80&#8217;inden fazlas\u0131 bu \u00e7er\u00e7eve kullan\u0131larak olu\u015fturulmu\u015ftur. Angular, istemci taraf\u0131 uygulamalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00d6l\u00e7eklenebilir ve sa\u011flam uygulamalar olu\u015fturman\u0131z\u0131 sa\u011flayan tam \u00f6zellikli bir JavaScript \u00e7er\u00e7evesidir.<\/li>\n<li><strong>Vue.js:<\/strong>\u00a0Kullan\u0131c\u0131 aray\u00fczleri olu\u015fturmaya y\u00f6nelik bir JavaScript \u00e7er\u00e7evesidir. Amac\u0131, durumu y\u00f6netmek veya yeniden kullan\u0131labilir bile\u015fenler olu\u015fturmak gibi yayg\u0131n web geli\u015ftirme g\u00f6revlerini basitle\u015ftirmektir. Vue.js, JavaScript \u00e7er\u00e7eveleri son y\u0131llarda geli\u015ftiriciler aras\u0131nda olduk\u00e7a pop\u00fclerlik kazanmaktad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Ember.js:<\/strong>\u00a0\u0130ddial\u0131 web uygulamalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan bir JavaScript \u00e7er\u00e7evesidir. En eski ve en sa\u011flam JavaScript \u00e7er\u00e7evelerinden biridir. Ember.js, tek sayfal\u0131k web uygulamalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00d6l\u00e7eklenebilir ve sa\u011flam uygulamalar olu\u015fturman\u0131z\u0131 sa\u011flayan tam \u00f6zellikli bir JavaScript \u00e7er\u00e7evesidir.<\/li>\n<li><strong>Node.js:\u00a0<\/strong>Sunucu taraf\u0131 uygulamalar\u0131 yazman\u0131z\u0131 sa\u011flayan bir JavaScript \u00e7er\u00e7evesidir. Olay g\u00fcd\u00fcml\u00fc, engellemesiz bir I\/O modeli kullan\u0131r. Node.js ger\u00e7ek zamanl\u0131 web uygulamalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Node.js Vakf\u0131 bu a\u00e7\u0131k kaynak projesini denetlemektedir. Ger\u00e7ek zamanl\u0131 web uygulamalar\u0131 olu\u015fturmak istiyorsan\u0131z Node.js m\u00fckemmel bir se\u00e7imdir. \u00d6l\u00e7eklenebilir web uygulamalar\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in son derece kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"javascriptin-avantajlari\"><strong>JavaScript&#8217;in Avantajlar\u0131<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li>\u0130stemci taraf\u0131nda daha az sunucu y\u00fck\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla sunucu \u00fczerindeki y\u00fck daha azd\u0131r.<\/li>\n<li>Zengin aray\u00fcz, zengin ve karma\u015f\u0131k aray\u00fczlerin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/li>\n<li>Javascript, d\u0131\u015f kaynaklara ihtiya\u00e7 duymadan istemci taraf\u0131nda hemen \u00e7al\u0131\u015fabilir, bu nedenle \u00e7ok h\u0131zl\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Taray\u0131c\u0131 deste\u011fi t\u00fcm b\u00fcy\u00fck taray\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan desteklenir.<\/li>\n<li>Javascript, PHP ve Pearl gibi di\u011fer dillerle sorunsuz bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabildi\u011fi i\u00e7in \u00e7e\u015fitli uygulamalarda kullan\u0131labilir.<\/li>\n<li>Basit ve \u00f6\u011frenmesi kolay bir dildir.<\/li>\n<li>D\u00fcnya \u00fczerindeki en pop\u00fcler ve en yayg\u0131n kullan\u0131lan programlama dilidir.<\/li>\n<li>Geli\u015ftirmeyi kolayla\u015ft\u0131ran React, Vue, Angular, React Native gibi \u00e7e\u015fitli \u00e7er\u00e7evelere sahiptir.<\/li>\n<li>\u00c7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck hem istemci taraf\u0131 hem de sunucu taraf\u0131 geli\u015ftirme i\u00e7in kullan\u0131labilir. Yaln\u0131zca Javascript kullanarak tam y\u0131\u011f\u0131n bir uygulama olu\u015fturuyoruz.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"javascriptin-sinirlamalari\"><strong>JavaScript&#8217;in S\u0131n\u0131rlamalar\u0131<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li>Javascript kodu istemci taraf\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r, yani hatalar\u0131n ve di\u011fer a\u00e7\u0131klar\u0131n bilgisayar korsanlar\u0131 taraf\u0131ndan istismar edilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksektir. Bu, baz\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n Javascript&#8217;i tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmas\u0131na neden olur<\/li>\n<li>Farkl\u0131 taray\u0131c\u0131lar farkl\u0131 motorlar kullan\u0131r bazen sonu\u00e7 ayn\u0131 kod i\u00e7in farkl\u0131 olabilir, ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu t\u00fcr durumlar \u00e7ok azd\u0131r.<\/li>\n<li>Javascript, g\u00fcvenlik nedenlerinden dolay\u0131 dosyalar\u0131n do\u011frudan okunmas\u0131na\/yaz\u0131lmas\u0131na izin vermez.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"html-ve-css-nedir\"><strong>HTML ve CSS Nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>HTML, web sayfalar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturmak ve yap\u0131land\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lan standart bi\u00e7imlendirme dilidir. HTML, bir web sayfas\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 ve d\u00fczenini tan\u0131mlayan bir dizi \u00f6\u011fe (etiket) sa\u011flar. Her HTML \u00f6\u011fesi, ba\u015fl\u0131klar, paragraflar, resimler, ba\u011flant\u0131lar, listeler, tablolar, formlar ve daha fazlas\u0131 gibi belirli bir i\u00e7erik t\u00fcr\u00fcn\u00fc temsil eder.<\/p>\n<p>CSS ise, HTML belgelerinin sunumunu ve d\u00fczenini kontrol etmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir stil sayfas\u0131 dilidir. CSS ile web geli\u015ftiriciler, yaz\u0131 tipleri, renkler, kenar bo\u015fluklar\u0131, dolgu ve konumland\u0131rma gibi unsurlar dahil olmak \u00fczere bir web sayfas\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011finin nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmesi gerekti\u011fini tan\u0131mlayabilir.<\/p>\n<h2 id=\"html-ve-javascript-arasindaki-fark-nedir\"><strong>HTML ve JavaScript Aras\u0131ndaki Fark Nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>Web&#8217;in en temel yap\u0131 ta\u015f\u0131 olan HTML, web sayfalar\u0131 olu\u015fturmak ve tasarlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca web i\u00e7eri\u011finin yap\u0131s\u0131n\u0131 ve d\u00fczenini ele al\u0131r. \u00d6te yandan JavaScript, bir web sayfas\u0131ndaki farkl\u0131 \u00f6\u011felerin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>HTML tek ba\u015f\u0131na statik sayfalar olu\u015fturabilirken, JavaScript HTML&#8217;in tek ba\u015f\u0131na ba\u015faramayaca\u011f\u0131 dinamik \u00f6\u011feler ve etkile\u015fim sa\u011flar. Her ikisi de anla\u015f\u0131lmas\u0131 kolay s\u00f6zdizimine sahiptir ve birlikte duyarl\u0131 web tasar\u0131m\u0131n\u0131n temelinin \u00fc\u00e7te ikisini olu\u015fturur.<\/p>\n<h2 id=\"java-ve-javascript-arasindaki-fark-nedir\"><strong>Java ve JavaScript Aras\u0131ndaki Fark Nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>Java ve JavaScript farkl\u0131 ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lan farkl\u0131 dillerdir. Java, bir sanal makine veya taray\u0131c\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan genel ama\u00e7l\u0131, nesne y\u00f6nelimli bir programlama dilidir ve \u00f6ncelikle Android uygulama geli\u015ftirme ve masa\u00fcst\u00fc uygulamalar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>JavaScript, \u00f6ncelikle etkile\u015fimli web uygulamalar\u0131 ve sayfalar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. JavaScript&#8217;in \u00f6\u011frenilmesi ve kullan\u0131lmas\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta daha kolayken, Java&#8217;n\u0131n daha dik bir \u00f6\u011frenme e\u011frisi vard\u0131r.<\/p>\n<h2 id=\"javascript-ve-python-arasindaki-fark-nedir\"><strong>JavaScript ve Python Aras\u0131ndaki Fark Nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>JavaScript, web sayfalar\u0131n\u0131n istemci taraf\u0131nda ve Node.js arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunucu taraf\u0131nda komut dosyas\u0131 yazmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Python, web geli\u015ftirme, veri analizi, yapay zeka, bilimsel hesaplama ve daha fazlas\u0131 dahil olmak \u00fczere \u00e7ok \u00e7e\u015fitli uygulamalar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Her ikisi de pop\u00fcler, yorumlanm\u0131\u015f dillerdir, ancak farkl\u0131 ama\u00e7lara hizmet eder.<\/p>\n<p>Python&#8217;un s\u00f6zdizimi konu\u015fma diline \u00e7ok benzedi\u011finden, bilim insanlar\u0131 aras\u0131nda favoridir, bu da onu veri analizi ve bilimsel hesaplama gibi \u015feyler i\u00e7in ger\u00e7ekten pop\u00fcler hale getirmi\u015ftir, JavaScript ise web geli\u015ftirme i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n<h2 id=\"typescript-nedir\"><strong>TypeScript Nedir?<\/strong><\/h2>\n<p>TypeScript, Microsoft taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen bir programlama dilidir. JavaScript&#8217;in bir \u00fcst k\u00fcmesidir, bu da ge\u00e7erli t\u00fcm JavaScript kodlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda ge\u00e7erli TypeScript kodu oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. TypeScript, geli\u015ftirme deneyimini geli\u015ftiren ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli JavaScript uygulamalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini art\u0131ran iste\u011fe ba\u011fl\u0131 statik yazma ve ek \u00f6zellikler sunar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Web sitesi i\u00e7eriklerini etkile\u015fimli bir hale getiren JavaScript, programlama d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en pop\u00fcler programlama dilidir. Bu y\u00fczden internetteki 1,6&hellip;\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3546,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_appearance_grid":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0},"categories":[3,17],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>JavaScript (JS) Nedir? - Bulutistan Blog<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"JavaScript (JS) Nedir? - Bulutistan Blog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Web sitesi i\u00e7eriklerini etkile\u015fimli bir hale getiren JavaScript, programlama d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en pop\u00fcler programlama dilidir. Bu y\u00fczden internetteki 1,6&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bulutistan Blog\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-10T20:30:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-11T09:03:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/javascript-nedir-javascript-ile-web-gelistirmeye-detayli-bakis.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Bulutistan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Bulutistan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/\",\"url\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/\",\"name\":\"JavaScript (JS) Nedir? - Bulutistan Blog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-02-10T20:30:59+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-11T09:03:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/06a4312aff9f5a9fc23e25fe7a27076e\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/\"]}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/\",\"name\":\"Bulutistan Blog\",\"description\":\"Teknolojide Yol Arkada\u015f\u0131n\u0131z\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/06a4312aff9f5a9fc23e25fe7a27076e\",\"name\":\"Bulutistan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b09f693645c754f52af6ce46e1749e1?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b09f693645c754f52af6ce46e1749e1?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Bulutistan\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"JavaScript (JS) Nedir? - Bulutistan Blog","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"JavaScript (JS) Nedir? - Bulutistan Blog","og_description":"Web sitesi i\u00e7eriklerini etkile\u015fimli bir hale getiren JavaScript, programlama d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en pop\u00fcler programlama dilidir. Bu y\u00fczden internetteki 1,6&hellip;","og_url":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/","og_site_name":"Bulutistan Blog","article_published_time":"2025-02-10T20:30:59+00:00","article_modified_time":"2025-02-11T09:03:26+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":500,"url":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/javascript-nedir-javascript-ile-web-gelistirmeye-detayli-bakis.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Bulutistan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Bulutistan","Tahmini okuma s\u00fcresi":"12 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/","url":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/","name":"JavaScript (JS) Nedir? - Bulutistan Blog","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-02-10T20:30:59+00:00","dateModified":"2025-02-11T09:03:26+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/06a4312aff9f5a9fc23e25fe7a27076e"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bulutistan.com\/blog\/javascript-nedir\/"]}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/","name":"Bulutistan Blog","description":"Teknolojide Yol Arkada\u015f\u0131n\u0131z","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/06a4312aff9f5a9fc23e25fe7a27076e","name":"Bulutistan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b09f693645c754f52af6ce46e1749e1?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b09f693645c754f52af6ce46e1749e1?s=96&d=mm&r=g","caption":"Bulutistan"},"sameAs":["https:\/\/bulutistan.com\/blog"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3540"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3540"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3540\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4564,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3540\/revisions\/4564"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}