{"id":3146,"date":"2022-12-24T11:56:03","date_gmt":"2022-12-24T11:56:03","guid":{"rendered":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/?p=3146"},"modified":"2024-01-20T10:57:00","modified_gmt":"2024-01-20T10:57:00","slug":"unix-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/","title":{"rendered":"Unix Nedir? Unix \u0130\u015fletim Sistemi ve Unix Komutlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Unix bir i\u015fletim sistemidir. \u00c7oklu g\u00f6rev ve \u00e7oklu kullan\u0131c\u0131 i\u015flevselli\u011fini destekler. Unix, masa\u00fcst\u00fc, diz\u00fcst\u00fc bilgisayar ve sunucular gibi t\u00fcm bilgi i\u015flem sistemlerinde en yayg\u0131n \u015fekilde kullan\u0131l\u0131r. Unix&#8217;te, kolay gezinme ve destek ortam\u0131n\u0131 destekleyen, pencerelere benzer bir grafik kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fc vard\u0131r. GUI ile, Unix tabanl\u0131 bir sistem kullanmak olduk\u00e7a kolayd\u0131r.<\/p>\n<p>UNIX&#8217;in birka\u00e7 farkl\u0131 s\u00fcr\u00fcm\u00fc vard\u0131r, ancak bu s\u00fcr\u00fcmlerin bir\u00e7ok benzerli\u011fi vard\u0131r. UNIX sistemlerinin en pop\u00fcler \u00e7e\u015fitleri Sun Solaris, Linux\/GNU ve MacOS X&#8217;tir.<\/p>\n<p>Herhangi bir UNIX i\u015fletim sistemi \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur ve bunlar a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00c7ekirdek<\/li>\n<li>Kabuk (Shell)<\/li>\n<li>Programlar<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"unixin-tarihi\">Unix&#8217;in Tarihi<\/h2>\n<p>1960 y\u0131l\u0131nda \u00fc\u00e7 birim; Massachusetts Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc, Bell Laboratuvarlar\u0131 ve General Electric, GE-645 sunucusu i\u00e7in yeni bir sistem olu\u015fturdu. Ancak, bu \u00fc\u00e7 taraf\u0131n birle\u015fimi uygun de\u011fildi ve bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131 ve bu plan durduruldu. Neyse ki, bilim adamlar\u0131 Ken Thompson ve Dennis Ritchie, bu ba\u015far\u0131s\u0131z ara\u015ft\u0131rmada birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck ilerleme kaydetti ve \u00f6nceki projeye dayanan daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrd\u00fcrmeye devam etti. Bu ara\u015ft\u0131rmalar sonucu bug\u00fcn bildi\u011fimiz Unix sistemi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok de\u011fi\u015fiklikten ge\u00e7en Unix, d\u00fczinelerce g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 bulunan tek g\u00f6revli bir Unix i\u015fletim sistemi \u00e7ekirde\u011finden yava\u015f yava\u015f evrimle\u015ferek 1990&#8217;larda bir\u00e7ok cihaz i\u00e7in bir numaral\u0131 tercih haline geldi.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sunucu ve cihazlar, i\u015flemleri kontrol etmede hala Unix&#8217;i birincil sistem olarak kullanmaya devam ediyor.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bulutistan hizmetlerinin detaylar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in<\/span><a href=\"https:\/\/bulutistan.com\/cloud\/\"> <span style=\"font-weight: 400;\">t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<h2 id=\"unix-mimarisi\">Unix Mimarisi<\/h2>\n<p>Unix i\u015fletim sistemi 4 katmanl\u0131 bir mimariye sahiptir. Donan\u0131m, \u00e7ekirdek, kabuk ve uygulama programlar\u0131ndan olu\u015fur.<\/p>\n<ul>\n<li>Donan\u0131m, Unix mimarisinin en i\u00e7teki katman\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>\u00c7ekirdek, i\u015fletim sisteminin kalbidir. \u00c7ekirdek, donan\u0131m\u0131 kontrol eder ve bellek y\u00f6netimi, g\u00f6rev zamanlama, dosya y\u00f6netimi vb. gibi g\u00f6revleri yerine getirir. \u00c7ekirdek, sistemin donan\u0131m\u0131yla do\u011frudan etkile\u015fime girer.<\/li>\n<li>Kabuk, \u00e7ekirdek ve uygulama programlar\u0131 aras\u0131nda aray\u00fcz g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr. Kullan\u0131c\u0131lar kabuk komutlar\u0131n\u0131 kullanarak kabuk ile etkile\u015fime girebilir. Shell, komutlar\u0131n\u0131z\u0131 veya isteklerinizi i\u015fler ve istedi\u011finiz belirli g\u00f6revleri y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in gerekli program\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. 250&#8217;den fazla kabuk komutu vard\u0131r.<\/li>\n<li>Uygulama programlar\u0131, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n g\u00f6revleri kolayca yapabilmeleri i\u00e7in sistemde bulunan yaz\u0131l\u0131mlardan olu\u015fur.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"unixin-avantajlari-nelerdir\">Unix&#8217;in Avantajlar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n<p>Se\u00e7iminiz i\u00e7in belirleyici fakt\u00f6rler olabilecek bu i\u015fletim sisteminin belirli avantajlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da bulabilirsiniz:<\/p>\n<h3 id=\"1-korumali-bellekle-tam-coklu-gorev-sunma\">1. Korumal\u0131 bellekle tam \u00e7oklu g\u00f6rev sunma<\/h3>\n<p>Unix, bir\u00e7ok farkl\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda \u00e7oklu g\u00f6revleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu i\u015fletim sistemi, komut sat\u0131r\u0131 yorumlay\u0131c\u0131s\u0131nda karma\u015f\u0131k \u00e7ak\u0131\u015fmalara neden olmadan paralel olarak \u00e7al\u0131\u015fan s\u00fcre\u00e7leri koordine edebilir. Bu nedenle, ayn\u0131 sorgu ile \u00e7ok say\u0131da kullan\u0131c\u0131 veya g\u00f6rev oldu\u011funda hata veya yanl\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 azal\u0131r.<\/p>\n<h3 id=\"2-sanal-bellegi-cok-verimli-kullanma\">2. Sanal belle\u011fi \u00e7ok verimli kullanma<\/h3>\n<p>Sanal bellek, \u00e7al\u0131\u015fan t\u00fcm Unix sistemlerinin fiziksel bellek \u00fczerindeki y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmaya ve programlar\u0131n performans\u0131n\u0131 art\u0131rmaya yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 gereken bir \u00f6zelliktir.<\/p>\n<p>Unix benzeri bir\u00e7ok i\u015fletim sisteminin g\u00f6rsel bellek d\u00fczenleri ve uygulamalar\u0131 zay\u0131f olsa da, Unix bu konuda harika bir i\u015f \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu nedenle, ayn\u0131 anda a\u011f\u0131r i\u015flemler veya birden fazla i\u015flem \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken makinenin \u00e7\u00f6kmesi konusunda endi\u015felenmemize gerek yoktur.<\/p>\n<h3 id=\"3-erisim-kontrolleri-ve-guvenlik-saglama\">3. Eri\u015fim kontrolleri ve g\u00fcvenlik sa\u011flama<\/h3>\n<p>Unix, verilerinizin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in bir\u00e7ok temel ve geli\u015fmi\u015f g\u00fcvenlik \u00f6zelli\u011fine sahiptir. Parolalara ek olarak sistem, di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar\u0131n y\u00f6netti\u011finiz i\u00e7eri\u011fi sorgulayamamalar\u0131 i\u00e7in verileri de izole edebilir.<\/p>\n<h3 id=\"4-yardimci-program-ve-komutlari-bir-araya-getirmeye-izin-verme\">4. Yard\u0131mc\u0131 program ve komutlar\u0131 bir araya getirmeye izin verme<\/h3>\n<p>Unix&#8217;te, bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi ve bir\u00e7ok farkl\u0131 kontrol\u00fc belirli bir s\u0131rayla bir dizi halinde dizerek kullanabilirsiniz. Bu yetenek genellikle genel kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in pek yard\u0131mc\u0131 olmaz, ancak sistem y\u00f6neticileri i\u00e7in m\u00fckemmeldir.<\/p>\n<h2 id=\"unixin-dezavantajlari-nelerdir\">Unix&#8217;in Dezavantajlar\u0131 Nelerdir?<\/h2>\n<p>Se\u00e7iminiz i\u00e7in belirleyici fakt\u00f6r olabilecek bu i\u015fletim sisteminin belirli dezavantajlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da bulabilirsiniz:<\/p>\n<h3 id=\"1-kotu-bir-grafik-kullanici-arayuzune-sahiptir\">1. K\u00f6t\u00fc bir grafik kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fcne sahiptir<\/h3>\n<p>Desteklenecek bir grafik arabirimi (GUI) olmas\u0131na ra\u011fmen, Unix hala temelde daha komuta y\u00f6nelik bir i\u015fletim sistemidir. Dolay\u0131s\u0131yla sistemin grafik kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fc bir tasar\u0131ma sahip olmas\u0131 ve kullan\u0131m\u0131n\u0131n olduk\u00e7a zor olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<h3 id=\"2-ozellikleri-anlamak-cok-kolay-degildir\">2. \u00d6zellikleri anlamak \u00e7ok kolay de\u011fildir<\/h3>\n<p>Bu i\u015fletim sistemini kullanmak i\u00e7in Unix kullan\u0131c\u0131 giri\u015f komutlar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeniz gerekir. Unix ile ileti\u015fim y\u00f6ntemi \u00e7ok karma\u015f\u0131k olmasa da, bu, herkesin ona h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde eri\u015fece\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<h2 id=\"unix-dosya-sistemi\">Unix Dosya Sistemi<\/h2>\n<p>Unix i\u015fletim sistemindeki t\u00fcm veriler dosyalar halinde, daha sonra dizinler halinde d\u00fczenlenir. Bunlar, a\u011fa\u00e7 benzeri bir yap\u0131 olan dosya sisteminde daha da d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Unix&#8217;te, dosya sisteminin taban\u0131nda k\u00f6k (&#8220;\/&#8221; sembol\u00fc ile temsil edilir) ve di\u011fer dizinler k\u00f6kten yay\u0131lan ters bir a\u011fa\u00e7 gibi hiyerar\u015fik bir dosya sistemi yap\u0131s\u0131 kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer bir Linux sisteminiz varsa, komutlar\u0131 terminal i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilirsiniz. Windows\/Mac sisteminiz varsa, Unix komutlar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in GitBash veya Cygwin gibi yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 indirebilirsiniz.<\/p>\n<h2 id=\"temel-unix-komutlari\">Temel Unix Komutlar\u0131<\/h2>\n<p>Dosya ve dizinleri y\u00f6netmek i\u00e7in kullan\u0131lan baz\u0131 <strong>temel Unix komutlar\u0131n\u0131<\/strong> a\u015fa\u011f\u0131da bulabilirsiniz:<\/p>\n<h3 id=\"printing-text-metin-yazdirma\">Printing Text (Metin Yazd\u0131rma)<\/h3>\n<p>Bu komut konsolda metin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<blockquote><p>echo &#8220;Hello&#8221;<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"creating-files-dosya-olusturma\">Creating Files (Dosya Olu\u015fturma)<\/h3>\n<p>Bir Unix sisteminde, s\u0131radan dosyalar olu\u015fturmak i\u00e7in vi d\u00fczenleyicisini kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>vi myfile<\/p><\/blockquote>\n<ul>\n<li>Bu komut, &#8220;myfile&#8221; ad\u0131nda yeni bir dosya a\u00e7acakt\u0131r.<\/li>\n<li>D\u00fczenleme moduna ge\u00e7mek i\u00e7in \u201ci\u201d tu\u015funa bas\u0131n.<\/li>\n<li>\u015eimdi dosya i\u00e7eri\u011fini yaz\u0131n.<\/li>\n<li>D\u00fczenleme modundan \u00e7\u0131kmak i\u00e7in \u201cesc\u201d tu\u015funa bas\u0131n.<\/li>\n<li>Dosyadan tamamen \u00e7\u0131kmak i\u00e7in Shift+Z&#8217;ye iki kez birlikte bas\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131 yapt\u0131ktan sonra, mevcut dizinde verilen dosya ad\u0131yla olu\u015fturulmu\u015f bir dosyan\u0131z olacak.<\/p>\n<h3 id=\"display-contents-of-a-file-bir-dosyanin-icerigini-goruntuleme\">Display Contents of a File (Bir Dosyan\u0131n \u0130\u00e7eri\u011fini G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme)<\/h3>\n<p>Bir dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in cat komutunu ve ard\u0131ndan dosya ad\u0131n\u0131 kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>cat myfile<\/p><\/blockquote>\n<p>Dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini sat\u0131r numaralar\u0131 ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek istiyorsan\u0131z cat komutu ile birlikte -b se\u00e7ene\u011fini kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>cat -b myfile<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"counting-words-in-a-file-dosyadaki-kelimeleri-sayma\">Counting Words in a File (Dosyadaki Kelimeleri Sayma)<\/h3>\n<p>Bir dosyadaki kelime say\u0131s\u0131n\u0131 saymak istiyorsan\u0131z, wc komutunu ve ard\u0131ndan dosya ad\u0131n\u0131 kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>wc myfile<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00c7\u0131kt\u0131da 4 s\u00fctun g\u00f6r\u00fcnt\u00fcledi\u011fini g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130lk sat\u0131r, dosyadaki toplam sat\u0131r say\u0131s\u0131n\u0131 temsil eder.<\/li>\n<li>\u0130kinci s\u00fctun, dosyadaki s\u00f6zc\u00fck say\u0131s\u0131n\u0131 temsil eder.<\/li>\n<li>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u00fctun, dosyadaki karakter say\u0131s\u0131n\u0131 temsil eder.<\/li>\n<li>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u00fctun dosya ad\u0131n\u0131 temsil eder.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 id=\"copying-files-dosya-kopyalama\">Copying Files (Dosya Kopyalama)<\/h3>\n<p>Bir dosyan\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131 olu\u015fturmak istiyorsan\u0131z, orijinal dosya ad\u0131n\u0131 ve yeni dosya ad\u0131n\u0131 takip eden cp komutunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>cp myfile myfile2<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"renaming-files-dosyalari-yeniden-adlandirma\">Renaming Files (Dosyalar\u0131 Yeniden Adland\u0131rma)<\/h3>\n<p>Mevcut bir dosyay\u0131 yeniden adland\u0131rmak istiyorsan\u0131z, mv komutunu ve ard\u0131ndan eski ad\u0131 ve ard\u0131ndan yeni ad\u0131 kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>mv myfile2 mynewfile<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"deleting-files-dosyalari-silme\">Deleting Files (Dosyalar\u0131 Silme)<\/h3>\n<p>Bir dosyay\u0131 silmek i\u00e7in rm komutunu ve ard\u0131ndan dosya ad\u0131n\u0131 kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>rm mynewfile<\/p><\/blockquote>\n<p>Ayn\u0131 anda birden fazla dosyay\u0131 silmek istiyorsan\u0131z, dosya adlar\u0131n\u0131 bo\u015flukla ay\u0131rarak belirtebilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>rm myfile mynewfile<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"home-directory-anadizin\">Home Directory (Anadizin)<\/h3>\n<p>Giri\u015f dizini, ilk giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kendinizi i\u00e7inde buldu\u011funuz dizindir. A\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullanarak istedi\u011finiz zaman ana dizininize gidebilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>cd ~<\/p><\/blockquote>\n<p>Ba\u015fka bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n ana dizinine gitmek istiyorsan\u0131z, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131 ~ sembol\u00fcnden sonra ekleyebilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>cd ~username<\/p><\/blockquote>\n<p>Bir \u00f6nceki dizine gitmek istiyorsan\u0131z a\u015fa\u011f\u0131daki komutu kullan\u0131n.<\/p>\n<blockquote><p>cd &#8211;<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"present-working-directory-mevcut-calisma-dizini\">Present Working Directory (Mevcut \u00c7al\u0131\u015fma Dizini)<\/h3>\n<p>Dosya sistemi hiyerar\u015fisinde nerede oldu\u011funuzu istedi\u011finiz zaman belirlemek i\u00e7in pwd komutunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>pwd<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"listing-files-in-a-directory-bir-dizindeki-dosyalari-listeleme\">Listing Files in a Directory (Bir Dizindeki Dosyalar\u0131 Listeleme)<\/h3>\n<p>Bir dizindeki dosyalar\u0131 listelemek i\u00e7in ls komutunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>ls directory_name<\/p><\/blockquote>\n<p>Mevcut dizindeki dosyalar\u0131 listelemek istiyorsan\u0131z, basit\u00e7e ls yazabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>ls<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"changing-directories-dizinleri-degistirme\">Changing Directories (Dizinleri De\u011fi\u015ftirme)<\/h3>\n<p>Bir dizinden di\u011ferine ge\u00e7mek istiyorsan\u0131z cd komutunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>cd demo<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"creating-directories-dizin-olusturma\">Creating Directories (Dizin Olu\u015fturma)<\/h3>\n<p>mkdir komutunu kullanarak yeni bir dizin olu\u015fturabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>mkdir myfolder<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"removing-directories-dizinleri-kaldirma\">Removing Directories (Dizinleri Kald\u0131rma)<\/h3>\n<p>Bir dizini kald\u0131rmak veya silmek i\u00e7in rmdir komutunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>rmdir myfolder<\/p><\/blockquote>\n<h3 id=\"renaming-directories-dizinleri-yeniden-adlandirma\">Renaming Directories (Dizinleri Yeniden Adland\u0131rma)<\/h3>\n<p>Dizinleri yeniden adland\u0131rmak i\u00e7in, t\u0131pk\u0131 dosyalarla kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi mv komutunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n<blockquote><p>mv old_name new_name<\/p><\/blockquote>\n<p><b>Dosya T\u00fcrleri<\/b><\/p>\n<p>Unix sistemlerindeki dosyalar 3 ana tipte s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir:<\/p>\n<p>S\u0131radan dosyalar \u2013 Veri, metin veya program i\u00e7eren dosyalar.<\/p>\n<p>Dizinler \u2013 Bunlar dosya sistemindeki klas\u00f6rlerdir.<\/p>\n<p>\u00d6zel dosyalar \u2013 Bunlar, yaz\u0131c\u0131, teyp s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc vb. gibi giri\u015f\/\u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u015flemleri i\u00e7in bilgisayara ba\u011fl\u0131 ger\u00e7ek fiziksel ayg\u0131tlard\u0131r.<\/p>\n<p><b>Dosya \u0130zinleri<\/b><\/p>\n<p>Unix&#8217;te her dosyayla ili\u015fkili belirli k\u0131s\u0131tlamalar veya izinler vard\u0131r.<\/p>\n<p>Peki Unix&#8217;te neden buna ihtiyac\u0131n\u0131z var?<\/p>\n<p>Di\u011fer i\u015fletim sistemlerinden farkl\u0131 olarak Unix \u00e7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 bir i\u015fletim sistemidir. Bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n eylemleri bilgisayar\u0131 \u00e7\u00f6kertmemeli veya ba\u015fka bir kullan\u0131c\u0131ya ait dosyalara m\u00fcdahale etmemelidir. Bu nedenle, Unix OS i\u00e7in dosya izni gereklidir.<\/p>\n<p>Unix&#8217;te farkl\u0131 izin t\u00fcrleri vard\u0131r. Dosya ve dizinler i\u00e7in izinleri a\u015fa\u011f\u0131daki tabloda bulabilirsiniz:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><b>\u0130zinler<\/b><\/td>\n<td><b>Dosyalar<\/b><\/td>\n<td><b>Dizinler<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Okuma<\/td>\n<td>Bu izin, bir dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini okuma yetene\u011fi verir.<\/td>\n<td>Dizin i\u00e7indeki dosya adlar\u0131na bakmay\u0131 sa\u011flar.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Yazma<\/td>\n<td>Bu izin, bir dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftirmeye veya kald\u0131rmaya izin verir.<\/td>\n<td>Dizine dosya ekleme veya silme yetene\u011fi verir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Uygulama<\/td>\n<td>Bu izin, dosyay\u0131 bir program olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma yetene\u011fi verir.<\/td>\n<td>Dizinde arama yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Dosya sistemindeki her dosya, dosyaya kimlerin eri\u015febilece\u011fini belirlemek i\u00e7in kullan\u0131lan bir dizi tan\u0131mlay\u0131c\u0131yla ili\u015fkilendirilir.<\/p>\n<ul>\n<li>Kullan\u0131c\u0131 Kimli\u011fi (UID) \u2013 Dosyan\u0131n sahibi olan kullan\u0131c\u0131y\u0131 belirtir.<\/li>\n<li>Grup Kimli\u011fi (GID) \u2013 Dosyan\u0131n ait oldu\u011fu kullan\u0131c\u0131 grubunu belirtir.<\/li>\n<li>Kullan\u0131c\u0131 izni \u2013 Kullan\u0131c\u0131ya verilen eri\u015fim d\u00fczeyini belirtir (dosyan\u0131n UID&#8217;siyle e\u015fle\u015fir).<\/li>\n<li>Grup izni \u2013 Grubun bir \u00fcyesinin dosya \u00fczerinde hangi eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fini belirtir.<\/li>\n<li>Di\u011fer izinler \u2013 Di\u011fer t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar\u0131n dosya \u00fczerinde hangi eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fini belirtir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bulutistan hizmetlerinin detaylar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in<\/span><a href=\"https:\/\/bulutistan.com\/cloud\/\"> <span style=\"font-weight: 400;\">t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<h2 id=\"bt-gelistirmede-unixin-rolu\">BT Geli\u015ftirmede Unix&#8217;in Rol\u00fc<\/h2>\n<h3 id=\"birden-cok-alt-isletim-sistemi-icin-bir-platform\">Birden \u00e7ok alt i\u015fletim sistemi i\u00e7in bir platform<\/h3>\n<p>Mac OS X gibi bilgisayarlar i\u00e7in Unix sistemlerinden Android, iOS, Chrome OS ve hatta PlayStation 4&#8217;teki Orbis OS gibi mobil cihazlar i\u00e7in i\u015fletim sistemlerine kadar hepsi Unix benzeridir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Unix, daha az pop\u00fcler olan di\u011fer bir\u00e7ok i\u015fletim sisteminin temelidir.<\/p>\n<h3 id=\"dizin-sistemindeki-gelismeler\">Dizin sistemindeki geli\u015fmeler<\/h3>\n<p>Unix&#8217;in dosya dizini modeli, ola\u011fan\u00fcst\u00fc performans ve son derece kontrol edilebilirlik ile zamans\u0131z tasar\u0131m\u0131 \u00f6zetler. Bu Unix sistemi ayn\u0131 zamanda depolama cihazlar\u0131n\u0131n tahsisine de \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder.<\/p>\n<h3 id=\"programlamayi-basitlestirme\">Programlamay\u0131 basitle\u015ftirme<\/h3>\n<p>Unix, programlamay\u0131 basitle\u015ftiren yayg\u0131n mod\u00fclerle\u015ftirme hareketinde etkilidir. Ayr\u0131ca Unix&#8217;in komut sat\u0131r\u0131 yorumlay\u0131c\u0131 \u00fczerindeki etkisini ve bu i\u015fletim sisteminin TCP\/IP protokol\u00fcn\u00fcn pop\u00fclerli\u011fi \u00fczerindeki etkisi de g\u00f6z ard\u0131 edilemez.<\/p>\n<p>\u00d6zetle diyebiliriz ki, Unix ger\u00e7ekten \u00e7ok farkl\u0131 avantajlar\u0131 ve teknolojinin geli\u015fmesine \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 olan harika bir i\u015fletim sistemidir. Hala bir\u00e7ok dezavantaj\u0131 olsa da, Unix ile tan\u0131\u015f\u0131nca \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenebilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Unix bir i\u015fletim sistemidir. \u00c7oklu g\u00f6rev ve \u00e7oklu kullan\u0131c\u0131 i\u015flevselli\u011fini destekler. Unix, masa\u00fcst\u00fc, diz\u00fcst\u00fc bilgisayar ve sunucular gibi&hellip;\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3173,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_appearance_grid":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0},"categories":[3,17],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Unix Nedir? Unix \u0130\u015fletim Sistemi ve Unix Komutlar\u0131 - Bulutistan Blog<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Unix Nedir? Unix \u0130\u015fletim Sistemi ve Unix Komutlar\u0131 - Bulutistan Blog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Unix bir i\u015fletim sistemidir. \u00c7oklu g\u00f6rev ve \u00e7oklu kullan\u0131c\u0131 i\u015flevselli\u011fini destekler. Unix, masa\u00fcst\u00fc, diz\u00fcst\u00fc bilgisayar ve sunucular gibi&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bulutistan Blog\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-24T11:56:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-20T10:57:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Unix-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Bulutistan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Bulutistan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/\",\"url\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/\",\"name\":\"Unix Nedir? Unix \u0130\u015fletim Sistemi ve Unix Komutlar\u0131 - Bulutistan Blog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-12-24T11:56:03+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-20T10:57:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/06a4312aff9f5a9fc23e25fe7a27076e\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/\"]}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/\",\"name\":\"Bulutistan Blog\",\"description\":\"Teknolojide Yol Arkada\u015f\u0131n\u0131z\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/06a4312aff9f5a9fc23e25fe7a27076e\",\"name\":\"Bulutistan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b09f693645c754f52af6ce46e1749e1?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b09f693645c754f52af6ce46e1749e1?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Bulutistan\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/bulutistan.com\/blog\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Unix Nedir? Unix \u0130\u015fletim Sistemi ve Unix Komutlar\u0131 - Bulutistan Blog","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Unix Nedir? Unix \u0130\u015fletim Sistemi ve Unix Komutlar\u0131 - Bulutistan Blog","og_description":"Unix bir i\u015fletim sistemidir. \u00c7oklu g\u00f6rev ve \u00e7oklu kullan\u0131c\u0131 i\u015flevselli\u011fini destekler. Unix, masa\u00fcst\u00fc, diz\u00fcst\u00fc bilgisayar ve sunucular gibi&hellip;","og_url":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/","og_site_name":"Bulutistan Blog","article_published_time":"2022-12-24T11:56:03+00:00","article_modified_time":"2024-01-20T10:57:00+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Unix-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Bulutistan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Bulutistan","Tahmini okuma s\u00fcresi":"9 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/","url":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/","name":"Unix Nedir? Unix \u0130\u015fletim Sistemi ve Unix Komutlar\u0131 - Bulutistan Blog","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2022-12-24T11:56:03+00:00","dateModified":"2024-01-20T10:57:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/06a4312aff9f5a9fc23e25fe7a27076e"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bulutistan.com\/blog\/unix-nedir\/"]}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/","name":"Bulutistan Blog","description":"Teknolojide Yol Arkada\u015f\u0131n\u0131z","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/06a4312aff9f5a9fc23e25fe7a27076e","name":"Bulutistan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b09f693645c754f52af6ce46e1749e1?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b09f693645c754f52af6ce46e1749e1?s=96&d=mm&r=g","caption":"Bulutistan"},"sameAs":["https:\/\/bulutistan.com\/blog"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3146"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3146"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4291,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3146\/revisions\/4291"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bulutistan.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}